عصر کرد - ایسنا / رئیس انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند ایران با اشاره به توان کشور در تولید سویههای باکتریایی مورد استفاده در محصولات غذایی گفت: بخشی از این سویهها از محصولات تخمیری سنتی ایران جداسازی شده و منشا بومی دارند و این ظرفیت میتواند به عنوان یکی از زیرساختهای زیستفناورانه کشور برای توسعه محصولات پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند مورد استفاده قرار گیرد.
توسعه فناوریهای مرتبط با پروبیوتیکها و میکروبیوم در سالهای اخیر از حوزههای مورد توجه در زیستفناوری و علوم سلامت بوده است؛ حوزهای که در کنار تولید دانش و انجام مطالعات آزمایشگاهی و بالینی، ظرفیت قابل توجهی برای تولید محصولات کاربردی در صنایع غذایی و سلامت دارد. در این میان، دسترسی به سویههای میکروبی بومی و ایجاد ارتباط میان مراکز پژوهشی، شرکتهای فناور و صنایع، از الزامات حرکت این حوزه از مرحله پژوهش به سمت تولید محصول به شمار میرود.
دکتر مریم تاجآبادی، رئیس انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند ایران، با اشاره به فعالیت این انجمن از سال ۱۳۸۹ گفت: هدف اصلی انجمن، ارتقای پژوهشها، هدفمند کردن مطالعات در حوزه پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند و ایجاد ارتباط میان پژوهشگران، فناوران و صنایع مرتبط است.
وی با بیان اینکه شناخت میکروبیوم میتواند افقهای جدیدی را در حوزه سلامت ایجاد کند، افزود: بسیاری از بیماریها با وضعیت میکروبیوم بدن ارتباط دارند و شناخت ترکیب و عملکرد میکروبیوم و بررسی نقش آن در سلامت و بیماریها، یکی از نیازهای مهم حوزه سلامت است. در سالهای اخیر تلاش شده است یافتههای علمی در حوزه میکروبیوم و پروبیوتیکها از مرحله پژوهش فراتر رفته و در مسیر تولید محصولات کاربردی و مورد نیاز جامعه قرار گیرد.
جایگاه ایران در تولید علم و محصولات پروبیوتیک
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند ایران با اشاره به جایگاه کشور در این حوزه اظهار کرد: ایران از نظر تولید علم در حوزه پروبیوتیک جایگاه قابل توجهی دارد و در منطقه نیز از کشورهای پیشرو در تولید محصولات پروبیوتیک محسوب میشود.
وی یکی از ظرفیتهای مهم کشور را توان تولید سویههای باکتریایی مورد استفاده در محصولات غذایی دانست و خاطر نشان کرد: در کشور امکان تولید این سویهها وجود دارد و نکته قابل توجه این است که بخشی از آنها از محصولات تخمیری سنتی ایران جداسازی شده و منشأ بومی دارند.
تاجآبادی افزود: وجود منابع میکروبی بومی میتواند ظرفیت مهمی برای توسعه محصولات پروبیوتیک داخلی باشد و در صورت توسعه مطالعات و فناوریهای مرتبط، میتوان از این منابع در مسیر تولید محصولات جدید و متناسب با نیاز کشور استفاده کرد.
ضرورت کوتاهشدن مسیر «پژوهش تا محصول»
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند ایران تأکید کرد: یکی از اهداف مهم، کوتاهتر کردن مسیر تبدیل پژوهش به محصول و کاربرد است؛ چراکه تولید دانش به تنهایی کافی نیست و باید سازوکارهایی برای انتقال یافتههای علمی به فناوری و سپس تولید محصولات مورد نیاز جامعه ایجاد شود.
تاجآبادی با اشاره به افزایش جمعیت سالمند و گسترش بیماریهای مزمن در جامعه افزود: در سالهای اخیر مطالعات متعددی درباره نقش پروبیوتیکها در بیماریهایی مانند دیابت، اماس، پارکینسون و بیماریهای مرتبط با سالمندی انجام شده است.
وی ادامه داد: استفاده از پروبیوتیکها باید هدفمند و مبتنی بر شواهد علمی باشد و در صورت تأیید اثربخشی آنها در مطالعات معتبر، این محصولات میتوانند در آینده در مسیر ارتقای سلامت و حتی کاهش هزینههای درمان مورد توجه قرار گیرند.
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند ایران درباره نظارت بر محصولات پروبیوتیک و امکان راستیآزمایی ادعاهای مطرحشده درباره آنها نیز گفت: محصولات پروبیوتیک توسط آزمایشگاههای مرجع مورد ارزیابی و آزمایش قرار میگیرند و شاخصهایی مانند میزان و ویژگیهای میکروارگانیسمهای مورد استفاده و کیفیت محصول بررسی میشود. بنابراین امکان راستیآزمایی محصولات و ارزیابی کیفیت آنها وجود دارد و مصرفکنندگان میتوانند با توجه به نتایج آزمایشگاهی و ضوابط مربوطه، محصولات معتبر را شناسایی کنند.
تاجآبادی با تاکید دوباره بر ظرفیت کشور در زمینه سویههای باکتریایی بومی یادآور شد: بخشی از سویههای مورد استفاده در محصولات غذایی از محصولات تخمیری سنتی ایران جداسازی شدهاند و این موضوع نشان میدهد که کشور از منابع میکروبی بومی ارزشمندی برخوردار است. این ظرفیت در صورت حمایت از پژوهشهای کاربردی و توسعه فناوری میتواند در طراحی و تولید محصولات پروبیوتیک داخلی مورد استفاده قرار گیرد و وابستگی به منابع خارجی را در بخشهایی از زنجیره تولید کاهش دهد.
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذاهای فراسودمند ایران با اشاره به ضرورت مشارکت بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان در این حوزه اظهار کرد: توسعه فناوریهای مرتبط با پروبیوتیک و میکروبیوم نیازمند همکاری نزدیک میان پژوهشگران، پزشکان، داروسازان، صنایع غذایی و شرکتهای دانشبنیان است. پروبیوتیکها صرفا یک موضوع تبلیغاتی یا تجاری نیستند، بلکه یک حوزه علمی و رو به رشد محسوب میشوند و برای بهرهگیری از ظرفیت آنها باید توسعه محصولات بر پایه شواهد علمی، ارزیابیهای آزمایشگاهی و نیازهای واقعی جامعه انجام شود.
تاجآبادی تاکید کرد: با ایجاد ارتباط مؤثر میان بخشهای علمی و صنعتی میتوان ظرفیتهای موجود در حوزه پروبیوتیک، میکروبیوم و منابع میکروبی بومی کشور را به سمت تولید فناوری و محصولات کاربردی هدایت کرد.