عصر کرد - ایرنا /وزن لباس فضایی جدید آژانس فضایی آمریکا (ناسا) روی زمین از مرز ۱۳۶ کیلوگرم میگذرد. فضانوردان پیشین هشدار میدهند که این وزن، حتی در گرانش کم ماه نیز میتواند فشار فیزیکی طاقتفرسا و خطرناکی بر خدمه مأموریت تاریخی «آرتمیس» وارد کند و موفقیت این برنامه بلندپروازانه را به چالش بکشد.
برنامه بلندپروازانه آرتمیس ناسا با چالشهای فنی غافلگیرکنندهای روبهروست. لباسهای فضایی جدید که برای راهپیماییهای ماه طراحی شدهاند، در یک معیار کلیدی، یعنی وزن، ظاهراً یک گام به عقب برداشتهاند. وزن این لباسها روی زمین از ۱۳۶ کیلوگرم فراتر میرود، در حالی که لباسهای نمادین دوره آپولو (معروف به لباس آرمسترانگ) تنها ۸۴ کیلوگرم وزن داشتند.
بازار ![]()
گرانش کم ماه، دردسر بزرگ وزن
اما چرا وزن لباس در جهانی با گرانش یکششم زمین، اینقدر اهمیت دارد؟ کیت روبینز (Kate Rubins)، فضانورد سابق و استاد دانشگاه، توضیح میدهد که یک راهپیمایی ماهنوردی، حتی با وجود گرانش کمتر، یک فشار شدید و مستمر به بدن وارد میکند.
او میگوید: فضانوردان ممکن است تا ۹ ساعت در روز را درون این پوششهای پیچیده باشند و فعالیتهای استخوانشکن انجام دهند. راهپیماییهای فضایی من در بیرون از ایستگاه فضایی، از نظر فشار فیزیکی مانند دویدن چند مسابقه ماراتن پشت سر هم و با یک کولهپشتی سنگین بود.
لباسهای تجاری طراحیشده توسط شرکت اکسیوم اسپِیس (Axiom Space) که با نام فنی واحد تحرک برونفضایی اکسیوم یا به اختصار AxEMU شناخته میشوند، خود بهعنوان یکی از عوامل اصلی این فشار مضاعف عمل خواهند کرد.
این محاسبه ساده است: هر فضانورد باید وزن بدن خود، به علاوه وزن لباس فضایی را تحمل کند. وقتی تجهیزات حیاتی مانند کولهپشتی سنگین سامانه پشتیبانی حیات نیز به این معادله اضافه شود، فشار چندین برابر میشود. این نگرانی با توجه به نبود خودروی ماهنورد در مأموریت آرتمیس ۳، ابعادی جدیتر به خود میگیرد.
مزایایی که چالشها را پاک نمیکند
البته لباسهای جدید فاقد مزیت نیستند. گزارشها از ایمنی بالاتر، دوام بیشتر و قابلیت تنظیم سفارشی برای هر فضانورد خبر میدهند. طراحی ورودی از پشت نیز به فضانوردان اجازه میدهد بدون کمک دیگران، لباس را بپوشند و درآورند. این لباسها بهطور خاص برای تحرک بهتر در محیط سیارهای طراحی شدهاند.
هشدار یک کهنهکار
با این حال، برای کهنهکارانی مانند هریسون جک اشمیت (Harrison Jack Schmitt)، فضانورد مأموریت آپولو ۱۷، اولویتها واضح است. او سالها پیش گفته بود: اگر قرار بود من این لباسها را طراحی کنم، طوری این کار را انجام میدادم که نیمی از وزن کنونی را داشته باشند و امکان تحرک چهار برابری را فراهم کنند.
به نظر میرسد لباسهای جدید، اگرچه امکان تحرک بیشتری را فراهم کنند، در بخش وزن، این معیار طلایی را نادیده گرفتهاند.
آزمایش نهایی روی خاک ماه
پاسخ نهایی به این پرسش که «آیا پیشرفتهای فناوری بر معضل وزن غلبه کرده است؟»، نه در گزارشهای فنی، بلکه در نخستین گامهای دشوار فضانوردان بر خاک ماه آشکار خواهد شد. ناسا هماکنون در حال ساخت موشک آرتمیس ۳ است که پس از مأموریت آزمایشی آرتمیس ۲، راهی سفر تاریخی خود میشود. آنجا، در سکوت گریزناپذیر گرانش کم، وزن واقعی پیشرفت مشخص خواهد شد.