عصر کرد - پژوهش جدید دانشمندان آمریکایی نشان می‌دهد که اسپری‌های سوسک‌کش، سوسک‌ها را در تماس با خود از بین می‌برند، اما کنترل پایداری روی آنها ندارند.
یک «سوسری آلمانی» یا «سوسک کابینت» روی کف آشپزخانه می‌دود. شخصی یک بطری اسپری را برمی‌دارد، حشره را خیس می‌کند و مرگش را تماشا می‌کند. این محصول تاکنون کارساز بوده است، اما پژوهش جدید «دانشگاه کنتاکی»(University of Kentucky) نشان می‌دهد که احتمالاً حریف هجوم جمعیت بزرگتر سوسک‌ها نمی‌شود.
به نقل از فیز، سوسری‌های آلمانی که معمولاً در هجوم حشرات به فضاهای داخلی دیده می‌شوند، در شکاف‌های باریکی زندگی می‌کنند که دسترسی به آنها برای انسان دشوار است. این حشرات به پشت یخچال‌ها می‌خزند، وارد دیوارها می‌شوند و درون کابینت‌ها منتظر می‌مانند تا اتاق تاریک شود. کشتن حشره‌ای که در معرض دید است، شاید نوعی پیشرفت به نظر برسد، اما به گفته یکی از پژوهشگران دانشگاه کنتاکی، این کار تأثیر چندانی بر جمعیتی از سوسک‌ها که در همان نزدیکی پنهان شده‌اند، ندارد.
«زکری دووریز»(Zachary DeVries)، دانشیار حشره‌شناسی دانشگاه کنتاکی گفت: اگر می‌توانستم تک‌تک سوسک‌ها را پیدا کنم و آنها همگی در یک صف می‌نشستند، آن‌وقت می‌توانستم به سادگی از یک سوسک‌کش استفاده کنم، اما مشکل همین‌جا است. ما همه سوسک‌ها را نمی‌بینیم. یکی را می‌بینید؛ در حالی که ۲۰ سوسک دیگر در جای دیگری پنهان شده‌اند.
پژوهشگران در این پروژه، چهار محصول تجاری مبتنی بر اسانس را آزمایش کردند که برای کنترل سوسک فروخته می‌شوند. آنها از یک جمعیت آزمایشگاهی حساس به حشره‌کش‌ها و یک جمعیت جمع‌آوری‌شده خانگی که در برابر حشره‌کش‌ها بسیار مقاوم هستند، استفاده کردند.
هنگامی که پژوهشگران این محصولات را مستقیماً روی سوسک‌ها اسپری کردند، بیش از ۹۶ درصد آنها ظرف هفت روز از بین رفتند و تقریباً در همه آزمایش‌ها، نرخ مرگ‌ومیر به ۱۰۰ درصد رسید. «دنیلا جکسون»(Daniela Jackson)، پژوهشگر ارشد این پروژه گفت: سوسک‌ها بلافاصله مردند. اگر آزمایش در همان‌جا متوقف می‌شد، این محصولات بسیار اثربخش به نظر می‌رسیدند.
اما کنترل سوسک‌ها به آنچه در مراحل بعدی رخ می‌دهد، بستگی دارد؛ یعنی زمانی که محلول‌های پاشیده‌شده خشک می‌شوند و حشرات پنهان از روی سطوح سم‌خورده عبور می‌کنند. پژوهشگران سه مورد از این محصولات را روی کاشی‌های سرامیکی و چوب کاج اعمال کردند و سپس اجازه دادند تا بقایای سم به مدت ۲۴ ساعت، یک هفته یا یک ماه باقی بمانند.
تقریباً هر روش سم‌پاشی باقیمانده کمتر از نیمی از سوسک‌ها را کشت و بیشتر آنها کمتر از ۱۰ درصد سوسک‌ها را از بین بردند. بهترین نتیجه به ۷۸ درصد رسید که بسیار پایین‌تر از سطح عملکرد ۹۰ درصد ذکرشده در آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا است.
دووریز گفت: این ارقام ممکن است همچنان بیش از حد واقع به این محصولات اعتبار بدهند. سوسک‌ها مجبور بودند چهار ساعت روی سطوح آغشته به مواد بمانند؛ یعنی مدتی بسیار طولانی‌تر از زمانی که احتمالاً در شرایط عادی در یک نقطه از خانه می‌مانند. در واقع، آزمایش‌های ردیابی ویدیویی نشان دادند که باقی‌مانده‌های تازه مواد باعث شده‌اند تا سوسک‌ها از کاشی‌های سم‌پاشی‌شده دوری کنند؛ هرچند بیشتر این اثر دفع‌کننده ظرف ۲۴ ساعت از بین می‌رفت که هم‌زمان با کاهش کارآیی محصول در آزمایش‌های بعدی بود.
روغن‌های حاوی اسانس به سرعت تبخیر می‌شوند. این موضوع تفاوت میان نتایج حاصل از اسپری مستقیم و اثرات باقیمانده روی سطح و همچنین کاهش خاصیت دفع‌کنندگی پس از گذشت تنها ۲۴ ساعت را توجیه می‌کند. این اسپری می‌تواند حشره‌ای را که مستقیماً با آن تماس پیدا می‌کند، از بین ببرد، اما پس از خشک شدن سطح ممکن است اثر چندانی از آن باقی نماند. به گفته جکسون، برای آفتی که عمدتاً شب‌ها فعالیت می‌کند و بخش عمده‌ای از عمر خود را در پنهان شدن می‌گذراند، این مسئله یک مشکل اساسی به شمار می‌رود.
این پژوهش در مجله «Scientific Reports» به چاپ رسید.