عصر کرد - ورزش 3 /ژوزه مورینیو بار دیگر به همان نسخه قبلی برگشته و آماده است تا همه را از دم تیغ بگذراند.
سلام آقای مورینیو، سلام آقای ژوزه. چون او همان آدم همیشگی است. همیشه همین بوده است. برای شکاکانی که شاید تحت تأثیر شور و هیجان روزهای ابتدایی حضورش قرار گرفته باشند، نمونه‌های جدیدتری هم وجود دارد. اگر ترانه‌های آغازین این کنسرت شبیه تصنیف‌های آرام به نظر می‌رسیدند، حالا دیگر نوبت راک اند رول است.
همه چیز آرام شروع شد اما حالا تیغ انتقادهایش تیز و برنده شده است. چطور هم شده! تا پانزدهم اکتبر و تنها پس از انجام ۱۰ بازی، فهرست کسانی که هنوز نیش انتقادهای او (اگر نگوییم گلوله‌هایش) را نچشیده‌اند، کوتاه‌تر از فهرست کسانی است که هدف قرار گرفته‌اند. داوران، کمیته انضباطی، مطبوعات، لالیگا، فوتبال اسپانیا، بازیکنان (البته به جز امباپه) و حتی هواداران خودش.
او چهارشنبه شب در راهروهای زیرین ورزشگاه المپیکوی رم بار دیگر دندان‌هایش را نشان داد. بدون آن که صدایش را بالا ببرد، مو بر تن دیگران سیخ کرد. او در نشست خبری گفت: «تمام تلاشم را می‌کنم تا چشم مردم را باز کنم.» او این حرف را پس از آن مطرح کرد که فهرست اهدافش را طولانی‌تر کرده بود. پس از آن که کمیته انضباطی و لالیگا را نشانه گرفت.
این دو تازه‌ترین نام‌هایی هستند که به فهرست سیاه او اضافه شده‌اند. بیایید موضوع را بررسی کنیم. زمان اعلام محرومیت وینیسیوس با خشم و اعتراض روبرو شد. اعلام احکام انضباطی معمولاً هر هفته چهارشنبه‌ها انجام می‌شود، اما ساعت مشخصی برای آن وجود ندارد. با این حال، حکم محرومیت او تنها دو ساعت پیش از بازی در رم اعلام شد. مورینیو با لحنی تأمل‌برانگیز صحبتش را آغاز کرد: «شما روزنامه‌نگار هستید، اما... می‌توانم از شما یک سؤال بپرسم؟ فکر می‌کنید طبیعی است که بازیکنی از یک تیم اسپانیایی که باید در مسابقه‌ای مهم برای فوتبال اسپانیا هم به میدان برود... طبیعی است که یک بازیکن تنها دو ساعت پیش از مسابقه بفهمد به چهار جلسه محرومیت محکوم شده است؟ لازم نیست پاسخ بدهید، اما سؤال من همین است. به نظرتان طبیعی است؟»
«کارها را بدون شرم و حیا انجام می‌دهند»
همه چیز با لحنی سنجیده بیان شد. کاملاً آرام. اما بدون هیچ تعارفی: «نمی‌توانستند این کار را همین حالا، بعد از مسابقه، انجام دهند؟ نمی‌توانستند فردا صبح، یعنی امروز، این خبر را اعلام کنند؟ ما باید با اتوبوس به ورزشگاه بیاییم و تقریباً وقتی به ورزشگاه می‌رسیم، متوجه می‌شویم که وینیسیوس چهار جلسه محروم شده است.»
سپس نوبت به تشبیهی رسید که او به کار برد: «در زبان پرتغالی اصطلاحی داریم: گربه‌ای که پنهان شده اما دمش بیرون مانده است. خب، به نظر من حالا دیگر گربه پنهان نمی‌شود. دیگر خودش را کاملاً نشان داده است. آنها کارها را بدون شرم و حیا انجام می‌دهند. بازیکن باید دو ساعت پیش از مسابقه بفهمد که چهار جلسه محروم شده است؟ آن هم بازیکن یک تیم اسپانیایی؟ تیمی که سه امتیاز برای فوتبال اسپانیا، رده‌بندی‌ها و اعتبار فوتبال این کشور به دست آورده است. می‌خواهند دو ساعت پیش از مسابقه یک بازیکن را نابود کنند. از نظر من این طبیعی نیست؛ اما در شرایط فعلی، انگار طبیعی است، چون دیگر گربه پنهان نمی‌شود.»
«این بی‌احترامی است»
این اظهارات تنها چند دقیقه پیش از انتقاد او از لالیگا درباره برنامه مسابقات مطرح شد. رئال مادرید در نخستین هفته نوامبر، آخرین هفته پیش از وقفه بازی‌های ملی باید روز شنبه در مستایا به میدان برود، آن هم در شرایطی که چهارشنبه همان هفته در آتن بازی می‌کند. به این ترتیب، تنها ۷۲ ساعت فرصت استراحت خواهد داشت.
مورینیو گفت: «این برنامه دست‌کم نشان‌دهنده بی‌احترامی است. چهارشنبه شب در آتن بازی می‌کنیم، احتمالاً حدود ساعت پنج صبح به مادرید برمی‌گردیم و بعد شنبه باید در والنسیا بازی کنیم؛ آن هم در آخر هفته‌ای که پیش از وقفه بازی‌های ملی قرار دارد. در چنین شرایطی، واقعاً هیچ دلیلی ندارد که ما را مجبور کنند شنبه در والنسیا بازی کنیم، آن هم در مسابقه‌ای که فوق‌العاده دشوار است... به نظر من این اتفاق تصادفی و بی‌غرض نیست.
من دیگر این بهانه‌های همیشگی را باور نمی‌کنم. ۲۵ سال است که در فوتبال حضور دارم. بهانه‌هایی مثل تلویزیون، این که تلویزیون تصمیم گرفت یا تلویزیون انتخاب کرد که مسابقه شنبه برگزار شود. من دیگر آن‌قدر ساده نیستم که این حرف‌ها را باور کنم و ماجرای وینیسیوس هم که دو ساعت پیش از مسابقه متوجه می‌شود چهار جلسه محروم شده است... اصلاً ارزش اظهارنظر ندارد. هواداران رئال مادرید احمق نیستند و من تمام تلاشم را می‌کنم تا چشم مردم را باز کنم.»
به این ترتیب، دو هدف جدید به فهرست بلندبالای انتقادهای او اضافه شدند: کمیته انضباطی و لالیگا.
برابر مطبوعات
اینها تنها چند نمونه از نام‌های متعددی هستند که به فهرست بلندبالای اهداف مورینیو اضافه شده‌اند. تنها یک هفته پیش، نوبت به رسانه‌ها رسیده بود که مورینیو آنها را به ایجاد موجی از خشم علیه تیمش متهم کرد. او به طور مشخص از امباپه دفاع کرد که به دلیل اتفاقات خارج از زمین در جریان وقفه بازی‌های ملی با انتقادهایی روبرو شده بود.
مورینیو همه این انتقادها را «مضحک» دانست و تأکید کرد که امباپه کار اشتباهی انجام نداده است: «اگر در برنابئو امباپه را هو کنند، از نظر شما این یک پیروزی بزرگ خواهد بود. این یکی از اهداف شماست! معلوم است که همین‌طور است. برای فهمیدن این موضوع لازم نیست انیشتین باشید. کافی است ببینید این روند دقیقاً به کجا منتهی می‌شود... هدف همین است. هدف چه کسی؟ ترجیح می‌دهم درباره‌اش صحبت نکنم...»
یک روز بعد، او در نشست خبری ورزشگاه برنابئو حاضر نشد و به طور غیررسمی اعلام کرد که ترجیح می‌دهد درباره خشمی که از وضعیت داوری احساس می‌کند، صحبت نکند.
و داوران
چرا که شاید موضوع اصلی همین باشد: داوران. مورینیو تنها چند روز پیش به دلیل تفاوت در معیارهای داوری از آنها انتقاد کرده بود و برای اثبات حرفش گفت: «فقط به دقیقه اول بازی مقابل ویارئال نگاه کنید.» در آن صحنه، دو موقعیت بسیار نزدیک به آفساید وجود داشت که یکی از آنها به ضرر رئال مادرید اعلام شد اما دیگری که به سود ویارئال بود، نادیده گرفته شد. این اتفاق در او این احساس را ایجاد می‌کرد که همه چیز از پیش برنامه‌ریزی شده است.
با این حال، در میان این جنجال‌ها، ورزشگاه متروپولیتانو به کانون توجه تبدیل شد. مورینیو گفت: «کمیته انتصاب داوران باید بسیار خوشحال باشد، چون همه چیز واقعاً عجیب بوده است. اول از همه این که آنها یک هفته پیش از مسابقه می‌دانند چه کسی داور خواهد بود. در حالی که طبق اطلاعاتی که من دارم، این موضوع باید ۲۴ ساعت قبل مشخص شود. سپس داوری را انتخاب می‌کنند که در ۴۱ سالگی هیچ تجربه بین‌المللی‌ای ندارد... خب، نمی‌توان گفت دلیل این انتخاب، توانایی بالای او به عنوان یک داور است.»
این حمله‌ای بسیار تند به اورتیس آریاس بود. اما مورینیو در مقابل، درباره تروخیو سوارس، کمک‌د اور ویدئویی مسابقه، با لحنی کنایه‌آمیز صحبت کرد: «او سابقه بسیار طولانی‌ای در قضاوت مسابقات رئال مادرید به عنوان کمک داور ویدیویی دارد. همین‌طور که بخواهیم مثال بزنیم، فصل گذشته در بازی‌های رئال سوسیداد در جام حذفی، اوساسونا و خیرونا حضور داشت... او داور باتجربه‌ای است. درباره داور بیچاره هم می‌توان گفت کسی بوده که تجربه و اعتبار لازم برای قضاوت در یک دربی را نداشته است... اما این آقا هیچ فشاری را تحمل نمی‌کند. یا شاید فشاری وجود دارد و ما از آن خبر نداریم.»
او سپس آخرین کنایه خود را متوجه فدراسیون فوتبال اسپانیا و احتمال وجود زد و بندهای داخلی کرد و در پایان گفت: «این ترکیب، یک داور ضعیف که فقط مسابقات کم اهمیت را قضاوت کرده و کمک داور ویدیویی که سابقه طولانی‌ای دارد... خب، به کمیته انتصاب داوران تبریک می‌گویم.»
تمام این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شوند که مورینیو همچنان می‌گوید به «تمام داوران» اعتماد دارد و معتقد است پرونده «نگریرا» هیچ سایه‌ای بر فوتبال امروز نینداخته است. او گفت: «نگریرا دیگر رفته است، درست است؟ یا هنوز آنجاست؟» سپس مکث کرد و ادامه داد: «رفته است، درست است؟ خب، اگر رفته است، پس فوتبال دیگر تحت تأثیر نگریرا نیست. اگر او رفته باشد...»
در واقع، موضع مورینیو درباره این پرونده یکی از مبهم‌ترین مواضع اوست، چرا که در شبکه‌های تلویزیونی خارجی با صراحت بیشتری صحبت کرده و گفته است اگر این پرونده بدون مجازات باقی بماند، بزرگ‌ترین رسوایی فساد داوری در تاریخ فوتبال جهان خواهد بود. این موج خشم با موضع او مبنی بر این که نهادهای مدیریتی فعلی دیگر درگیر آن ماجرا نیستند، در تضاد قرار دارد. درحالی‌که هم‌زمان، او به وجود تخلف و زد و بند نیز مظنون است. مورینیو حتی تلویحاً احتمال دخالت عمدی را مطرح کرده است: «آیا پنالتی مقابل بتیس تکرار نشد چون کمک داور ویدیویی قوانین را نمی‌داند... یا چون نخواست این کار را انجام دهد؟ چرا؟»
افرادی که تحت تأثیر قرار گرفته‌اند
این مورینیو است. همان مورینیوی همیشگی. او حتی پیامی هم برای هواداران داشت: «امیدوارم برنابئو بتواند منصف باشد و از نظر من، منصف بودن یعنی باهوش هم بودن. یعنی بتواند منظورهای پنهان را بفهمد، روند اتفاقات را درک کند و اهداف پشت پرده را تشخیص دهد.»
او این حرف‌ها را درباره احتمال هو شدن امباپه پس از وقفه بازی‌های ملی بیان کرد و افزود که هو شدن وینیسیوس از سوی افرادی صورت می‌گیرد که «احتمالاً تحت تأثیر بسیاری از شما قرار گرفته‌اند»، منظور او از «شما»، اعضای رسانه و مطبوعات بود.
او همچنین پیامی برای بازیکنان تیم داشت. مورینیو در ابتدای فصل بارها از واژه «ساده‌لوح» استفاده کرده و از کمبود شخصیت در میان بازیکنان انتقاد کرده بود. او معتقد بود بازیکنان تیم‌های دیگر بهتر می‌دانند چگونه از جنبه‌های دیگر فوتبال استفاده کنند، همان زیرکی و حیله‌گری.
ماجرای آسنسیو نیز فصل جداگانه‌ای در انتقادهای او بود. مورینیو پس از محکومیت این بازیکن به دلیل رانندگی با میزان الکلی نزدیک به چهار برابر حد مجاز قانونی به شدت او را سرزنش کرد: «همه ما اشتباه می‌کنیم، اما تکرار اشتباه‌ها... این دیگر مسئله دیگری است.»
پشت سر هم، تیرهای انتقادی. بعضی از آنها گلوله بودند و هنوز فقط پانزدهم اکتبر است. تنها ۱۰ مسابقه برگزار شده است. اما او آقای خاص است. اگر ترانه‌های آغازین این کنسرت شبیه تصنیف‌های آرام به نظر می‌رسیدند، حالا دیگر صدای راک اند رول همه جا پیچیده است. افراد کمی از آتش انتقادهای او در امان مانده‌اند. مورینیو سرانجام وارد میدان نبرد شده است.