عصر کرد - تسنیم /آمارها نشان میدهد تیمهای لیگ برتر فوتبال انگلیس از ظرفیت هجومی خود به اندازه کافی استفاده نمیکنند.
تعداد گلها در لیگ برتر فوتبال انگلیس افزایش یافته اما آمارها نشان میدهد تیمها همچنان از ظرفیت هجومی خود به اندازه کافی استفاده نمیکنند. میانگین گلهای غیرپنالتی در هر مسابقه فصل 27-2026 به 2.70 رسیده است؛ آماری بالاتر از فصل گذشته و دو فصل از چهار فصل پیش از آن. با این حال، بر اساس شاخص گلهای مورد انتظار (xG)، مسابقات باید گلهای بیشتری به همراه میداشتند.
میانگین گلهای مورد انتظار غیرپنالتی در هر بازی 2.88 است که دومین رقم بالای شش فصل اخیر محسوب میشود. این فاصله نشان میدهد تیمها فرصتهای گلزنی مناسبی خلق میکنند اما در تبدیل آنها به گل موفقیت کمتری از حد آماری مورد انتظار دارند.
اگر 20 تیم لیگ برتر، مطابق با ارزش موقعیتهایی که ایجاد میکنند گل میزدند، هر هفته تقریباً دو گل بیشتر به ثمر میرسید. این اختلاف در نگاه نخست چندان بزرگ به نظر نمیرسد اما در رقابتی فشرده میتواند سرنوشت مسابقات را تغییر دهد. درصد بازیهای مساوی نیز از هر فصل قبلی لیگ برتر بیشتر بوده و بخشی از این تساویها شاید با تمامکنندگی بهتر مهاجمان به پیروزی یک تیم تبدیل میشد.
این مشکل محدود به چند باشگاه نیست. در مجموع، 14 تیم کمتر از میزان مورد انتظار خود گل زدهاند؛ چه پنالتیها در محاسبه لحاظ شوند و چه کنار گذاشته شوند. این تعداد در فصل گذشته 10 تیم بود. هشت باشگاه همچنان در فاصله یک گل از آمار مورد انتظارشان قرار دارند و ممکن است به زودی وضعیت متفاوتی پیدا کنند اما در میان 12 تیم دیگر، هشت تیم عملکردی پایینتر از انتظار داشتهاند و تنها چهار تیم از ارقام پیشبینی شده فراتر رفتهاند.
افت بازدهی تنها در آمار کلی فصل دیده نمیشود. در پنج هفته نخست، 24 مورد ثبت شده که یک تیم دستکم یک گل کمتر از میزان پیشبینی شده بر اساس xG به ثمر رسانده است. این رقم دو برابر تعداد موارد مشابه در 50 مسابقه ابتدایی فصل گذشته است.

افت در خلق موقعیت یا مشکل در گلزنی؟
یکی از توضیحهای احتمالی میتوانست کاهش کیفیت موقعیتها باشد اما دادهها چنین فرضیهای را تأیید نمیکنند. میانگین ارزش گل مورد انتظار برای هر شوت غیرپنالتی تقریباً ثابت مانده است. تعداد لمس توپ در محوطه جریمه حریف نیز تغییر چشمگیری نداشته و هر تیم به طور متوسط 24.8 بار در هر مسابقه در محوطه جریمه رقیب به توپ ضربه میزند؛ تنها 0.6 مورد کمتر از فصل گذشته.
با این حال، بررسی جداگانه باشگاهها تصویر متفاوتی ارائه میدهد. چهار تیم از پنج تیم برتر فصل گذشته، تعداد لمس توپ کمتری در محوطه جریمه حریف دارند. این کاهش برای استون ویلا و لیورپول به حدود یکسوم میانگین قبلی آنها رسیده است.
منچستریونایتد تنها تیم این جمع پنج تیمی است که در این شاخص افزایش داشته اما آمار آن نیز نیازمند بررسی دقیقتر است. این تیم تاکنون تنها مقابل یکی از باشگاههایی قرار گرفته که فصل گذشته در جمع 10 تیم برتر بودند و پنج گل از مجموع هشت گلش را برابر ایپسویچ، نایبقهرمان چمپیونشیپ به ثمر رسانده است. یونایتد در تعداد شوتهای غیرپنالتی صدرنشین لیگ است اما میانگین ارزش گل مورد انتظار هر شوتش در رتبه دوم از انتهای جدول قرار دارد. این ترکیب نشان میدهد تعداد بالای شوتها لزوماً به معنای خلق موقعیتهای باکیفیت نیست.
برای یونایتد، عملکرد برایان امبومو نیز اهمیت دارد. او یکی از 10 بازیکنی است که دستکم یک گل کمتر از میزان مورد انتظار خود زدهاند. امبومو فصل گذشته نیز 1.19 گل کمتر از پیشبینی آماریاش به ثمر رساند؛ بنابراین، این افت چندان غیرمنتظره نیست. مسئله مهمتر، میزان اتکای منچستریونایتد به این مهاجم 27 ساله است.

فشار بیشتر بر مهاجمان اصلی
در تقریباً تمام باشگاههای لیگ برتر، بازیکنی که بیشترین گل مورد انتظار را دارد، سهم بیشتری از مجموع xG تیمش را نسبت به فصل گذشته به خود اختصاص داده است. این موضوع الزاماً نگرانکننده نیست؛ با افزایش دقایق بازی و توزیع متعادلتر فرصتها میان بازیکنان، ممکن است این سهم کاهش پیدا کند. با این حال، تمرکز بیش از حد فرصتها روی چند بازیکن اصلی میتواند یکی از دلایل فاصله میان گلهای واقعی و مورد انتظار باشد.
بازیکنان شاخص هر باشگاه در مجموع 6.8 گل غیرپنالتی کمتر از میزان پیشبینیشده زدهاند؛ رقمی که نزدیک به 40 درصد از کل فاصله میان گلهای واقعی و مورد انتظار در لیگ را تشکیل میدهد. این آمار نشان میدهد بخش بزرگی از مشکل، به عملکرد گروه کوچکی از بازیکنان برمیگردد.
تیِرنو بری در فصل جاری مسئول 49.4 درصد از گلهای مورد انتظار غیرپنالتی اورتون بوده است؛ سهمی که فصل گذشته تنها 17.7 درصد بود. او تاکنون از موقعیتهایی با ارزش مجموع 3.5 xG، دو گل به ثمر رسانده است. افزایش شدید مسئولیت گلزنی برای بازیکنی نسبتاً جوان، میتواند فشار بیشتری بر عملکرد او وارد کند.
الکساندر ایساک نیز سهم بیشتری از فرصتهای لیورپول را به خود اختصاص داده است، هرچند مصدومیتها باعث شد فصل گذشته فرصت چندانی برای بازی نداشته باشد. او هنوز در حال تطبیق با شرایط جدید خود در لیورپول است و زمان بازی محدودی در این تیم داشته است. افزون بر این، بیش از نیمی از باشگاههای لیگ برتر فصل را با سرمربی جدید آغاز کردهاند؛ عاملی که میتواند بر هماهنگی هجومی و نحوه استفاده از مهاجمان تأثیر بگذارد.
در نیوکاسل، یوان ویسا که جایگزین ایساک شده، فصل گذشته بیش از دو گل کمتر از میزان xG خود به ثمر رساند. مارکوس تاورنیه از بورنموث نیز آماری مشابه داشت. تکیه بر بازیکنانی که پیشتر در استفاده از فرصتها موفق نبودهاند، ممکن است برای تیمهایشان هزینهساز شود. وضعیت تاتنهام حتی غیرمعمولتر است؛ جایی که یان پل فان هکه، مدافع میانی، بیشترین گل مورد انتظار غیرپنالتی را در میان بازیکنان این تیم دارد.
در فولام و ایپسویچ نیز گونسالو گارسیا و امرسون، بازیکنان پیشتاز در شاخص xG، هر دو 22 سالهاند و تجربه زیادی در فوتبال انگلیس ندارند. از سوی دیگر، اولی مکبرنی، مهاجم هال هرگز در یک فصل لیگ برتر بیش از شش گل نزده است. ارلینگ هالند همچنان نمونهای از مهاجمی است که معمولاً از موقعیتهای پرارزش بهره میبرد اما شرایط منچسترسیتی نیز میتواند بر عملکرد او تأثیر بگذارد.
البته ممکن است این روند صرفاً حاصل نمونه آماری کوچک ابتدای فصل باشد و با گذشت زمان اصلاح شود. با این حال، تا زمانی که مهاجمان اصلی تیمها نتوانند از فرصتهای خود بهتر استفاده کنند، نباید انتظار داشت میانگین گلزنی لیگ برتر به سطح پیشبینی شده بر اساس xG برسد.