عصر کرد - کرمانشاه- مقاومت حماسی مردم گیلانغرب در چهارم مهرماه ۱۳۵۹ با دست خالی و تبر در برابر تانکهای بعثی، ماشین جنگی صدام را زمینگیر کرد و این شهر را به دومین شهر مقاوم کشور بدل ساخت.
خبرگزاری مهر - گروه استانها: روزهای آغازین پاییز ۱۳۵۹، آبستن یکی از شگرفترین حماسههای تاریخ معاصر ایران بود. در شرایطی که ارتش تا دندان مسلح رژیم بعث عراق، سرمست از رؤیای فتح سهروزه تهران، با شعار عملیات «سریع و برقآسا» مرزهای غربی کشور را درنوردیده بود، به دیواری از جنس گوشت، خون و غیرت برخورد کرد؛ دیواری به نام گیلانغرب. ۳۱ شهریورماه و همزمان با آغاز رسمی جنگ، جنگندههای میگ عراقی با بمباران منطقه «ویژنان» زنگ خطر را به صدا درآوردند. تنها سه روز بعد، پس از اشغال قصرشیرین، لشکرهای چهارم و دوازدهم ارتش بعث با تجهیزات کامل زرهی به قصد تصرف گیلانغرب به حرکت درآمدند. عقربههای ساعت روی پنج عصر روز سوم مهرماه متوقف شده بود که خبر هولناک پیشروی دشمن به شهر رسید؛ اما در کمال ناباوری، این خبر به جای ایجاد رعب و فرار، بذر یک حماسه بیبدیل را در دل شهرنشینان، روستاییان و عشایر غیور این خطه کاشت.
مردم گیلانغرب در یک تصمیم تاریخی، به جای ترک خانهها، آرایش دفاعی گرفتند. پیش از رسیدن تانکهای دشمن به دروازههای شهر، مردان و زنان غیور با دستانی خالی و تنها با تکیه بر سلاحهای شکاری، تبر و داس، از سمت باغ فلاحت تا میدان مقاومت کنونی و تپهماهورهای اطراف، سنگر کندند و آماده نبردی نابرابر شدند. در چهارم مهرماه، با رسیدن بخشی از گردان ۲۸۵ زرهی لشکر ۸۱ ارتش و هماهنگی ژاندارمری، هسته مرکزی دفاع مردمی شکل گرفت. صبح روز پنجم مهرماه، زمانی که لشکر چهارم پیاده عراق به ورودی شهر رسید، با یک تاکتیک نظامی حیرتانگیز از سوی مردم بومی مواجه شد؛ اهالی با باز کردن جویهای آب کشاورزی به سمت مسیر عبور تانکها، زمین را به باتلاقی مهیب تبدیل کردند. ادوات زرهی دشمن در گلولای گرفتار شد و ماشین جنگی صدام در ورودی شهر زمینگیر گردید. در روزهای ششم و هفتم مهر، با ورود دلاورمردان هوانیروز به فرماندهی شهید شیرودی، حلقه محاصره بر دشمن تنگتر شد و ارتش بعث مجبور به عقبنشینی ۱۰ کیلومتری تا منطقه «گورسفید» شد.
این ایستادگی بهایی سنگین اما پرافتخار داشت. در طول هشت سال دفاع مقدس، گیلانغرب ۱۵۰ بار هدف مهیبترین بمبارانهای هوایی قرار گرفت و شهر به همراه ۳۲ روستای منطقه کاملاً ویران شد، اما مردم هرگز دیار خود را ترک نکردند. آنها در اردوگاههایی چون «تقتوق»، «دولابی»، «پل حاجی» و «دارتوت» در چند کیلومتری شهر با کمترین امکانات و در دل گرسنگی و تشنگی مستقر شدند تا پشتیبان جبههها باشند. در این میان، شیرزنان گیلانغربی حماسههایی آفریدند که در تاریخ بینظیر است؛ از نصرت خدایاری (خواهر بسیطی) ۲۹ ساله که به عنوان تنها بانوی رزمنده خط مقدم با تفنگ ژ۳ و برنو میجنگید، تا فرنگیس حیدرپور ۱۸ ساله که با یک تبر، افسر بعثی را از پای درآورد و دیگری را اسیر کرد.
تربیت ۱۲ هزار رزمنده بومی در قالب تیپ مستقل و خودجوش «مسلم بن عقیل (ع)»، تقدیم ۷۵۰ شهید، بیش از ۲۲۵۰ جانباز و ۱۳۳ آزاده، گواه روشنی بر پایمردی این دیار است. همین ایستادگی باعث شد تا گیلانغرب با افتخار عنوان «دومین شهر مقاوم کشور» را از سوی رهبر شهید انقلاب دریافت کند؛ شهری که از حماسه چهارم مهر تا عملیات بزرگ مطلعالفجر در سال ۶۰ و حتی دفع حمله مجدد بعثیها پس از قطعنامه ۵۹۸ در سال ۶۷، هرگز در برابر دشمن سر خم نکرد.
چهارم مهر؛ تجلی اراده مردمی و استمرار یک راه
حشمت رضایی، فرماندار شهرستان گیلانغرب در گفتگو با خبرنگار مهر، با تشریح ابعاد این روز تاریخی اظهار کرد: چهارم مهرماه، تنها یک تاریخ در تقویم نیست؛ روزی ماندگار در حافظه تاریخی مردمی است که در سختترین روزهای دفاع مقدس، ایستادگی و مقاومت را به بخشی از هویت خود تبدیل کردند. گیلانغرب در روزهایی که آتش جنگ بر سرزمین ایران اسلامی سایه افکنده بود، با حضور آگاهانه و شجاعانه مردم، به نمادی از مقاومت، پایداری و دفاع از میهن و آرمانهای انقلاب اسلامی تبدیل شد.
وی افزود: مقاومت مردم گیلانغرب در چهارم مهر، نشان داد که دفاع از سرزمین و ارزشهای یک ملت، تنها در میدان نبرد معنا پیدا نمیکند؛ بلکه هرگاه مردم در صحنه حاضر باشند، تهدیدها و فشارها نمیتواند اراده یک جامعه را در هم بشکند. این سرمایه بزرگ، حاصل ایمان، وحدت، همبستگی و روحیه ایثار مردمی است که در سختترین شرایط، در کنار نظام و کشور ایستادند. امروز نیز اگرچه شکل تهدیدها و شرایط کشور تغییر کرده است، اما اصل میدان همچنان بر حضور، بصیرت، وحدت و مسئولیتپذیری مردم استوار است.
انتقال میراث مقاومت به نسلهای آینده
فرماندار گیلانغرب در ادامه گفتگوی خود با خبرنگار مهر تصریح کرد: مردم گیلانغرب همانگونه که در سالهای دفاع مقدس در برابر دشمن ایستادند، امروز نیز با حضور آگاهانه در صحنههای مختلف اجتماعی و ملی، نشان میدهند که آرمانهای انقلاب اسلامی و ارزشهای برخاسته از آن همچنان برای آنان زنده و تعیینکننده است. تجمعات شبانه مردم با عنوان "نحن المنتقمون" جلوهای از همین حضور و همبستگی است؛ حضوری که فارغ از نسل و سن، بیانگر پیوند مردم با آرمانهای انقلاب اسلامی و تأکید آنان بر ایستادگی در برابر تهدیدها و زیادهخواهیهای دشمنان است. این حضور، ادامه همان روحیهای است که از میدان دفاع مقدس تا صحنههای امروز، بر یک اصل ثابت استوار است: مردم، سرمایه اصلی مقاومت و پشتوانه اقتدار کشور هستند.
رضایی در پایان خاطرنشان کرد: امروز وظیفه ماست که این میراث ارزشمند را به نسلهای آینده منتقل کنیم؛ نسلی که باید بداند مقاومت مردم گیلانغرب در دفاع مقدس، یک خاطره صرفاً تاریخی نیست، بلکه الگویی از ایمان، همبستگی، ایستادگی و حضور مسئولانه مردم در صحنه است. گیلانغرب، شهر مقاومت است و مقاومت، تا زمانی که مردم در صحنه باشند، زنده و ماندگار خواهد ماند.
تغییر آرایش جنگی دشمن؛ از جبهه خاکی تا نبرد شناختی
سرهنگ پاسدار مرزبان نوری، فرمانده سپاه شهرستان گیلانغرب نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، با چارچوبی تحلیلی به مقایسه نبرد دیروز و امروز پرداخت و گفت: مردم این شهرستان در روزهای آغازین تهاجم رژیم بعث عراق، با ایستادگی و مقاومت در برابر دشمن متجاوز، یکی از نخستین هستههای مقاومت مردمی را در منطقه شکل دادند و اجازه ندادند خاک و هویت این سرزمین به دست دشمن بیفتد. چهارم مهرماه یادآور روزهایی است که مردم گیلانغرب برگ دیگری از تاریخ عزت و اقتدار ایران اسلامی را رقم زدند.
وی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دوران دفاع مقدس افزود: امروز در خدمت سخنرانان و یادگاران هشت سال عزت و اقتدار هستیم؛ بزرگوارانی که خود از فرزندان و یادگاران آن دوران پرافتخار هستند. به وجود تکتک مردم، رزمندگان، خانوادههای شهدا و یادگاران دفاع مقدس افتخار میکنیم و معتقدیم شهدای چهارم مهرماه و تمامی شهدایی که جان خود را فدا کردند تا این سرزمین به دست دشمن نیفتد، سرمایههای ماندگار تاریخ این کشور هستند.
بصیرت؛ سلاح امروز در برابر جنگ ترکیبی
فرمانده سپاه گیلانغرب با تأکید بر اینکه مفهوم دفاع در شرایط امروز نیز همچنان با قدرت ادامه دارد، تصریح کرد: ما امروز دقیقاً به همان روحیه دفاع مقدس نیاز داریم؛ با این تفاوت که شکل و شیوه جنگ دشمن کاملاً تغییر کرده است. در دوران دفاع مقدس، هویت دشمن برای مردم روشن بود، هدف او تصرف خاک کشور بود و توان و امکاناتش نیز تا حدودی مشخص بود؛ اما امروز نوع جنگ دشمن دگرگون شده است.
سرهنگ نوری در پایان یادآور شد: امروز دشمن با استفاده از شیوههای پیچیده، از جمله جنگ شناختی و جنگ ترکیبی، تلاش میکند مستقیماً بر باورها، افکار و اراده مردم اثر بگذارد؛ بنابراین ما نیز باید برای مقابله با این نوع تهدیدها آمادگی لازم را داشته باشیم. همانگونه که مردم و رزمندگان ما در دوران دفاع مقدس با بصیرت، ایستادگی و اتحاد در برابر ماشین جنگی دشمن ایستادند، امروز نیز باید با شناخت دقیق شیوههای جدید دشمن و حفظ وحدت و هوشیاری، در مسیر دفاع از انقلاب و ارزشهای نظام اسلامی گام برداریم.
این حماسه عظیم و ایستادگی تاریخی که گیلانغرب را به نماد بیبدیل غیرت و دومین شهر مقاوم ایران تبدیل کرد، امروز رسالتی سنگین بر دوش مسئولان کلان کشوری و استانی میگذارد. مردمی که روزگاری با تبر و دست خالی در برابر تانکهای دشمن سینه سپر کردند و هستی خود را برای حفظ کیان کشور فدا نمودند، اکنون شایسته برخورداری از بهترین امکانات رفاهی و اقتصادی هستند. مطالبه قطعی و بحق مرزنشینان غیور گیلانغرب از دولت و متولیان امر این است که با تصویب بودجههای جهشی، رفع معضل مزمن بیکاری جوانان، توسعه زیرساختهای مواصلاتی و رونقبخشی به تجارت مرزی، دین خود را به این دژ تسخیرناپذیر زاگرس ادا کنند تا امید و نشاط اقتصادی، پاداش سالها وفاداری و مقاومت بینظیر این دیار قهرمانپرور باشد.