عصر کرد - سنندج- اجرای برنامههای توسعهای و تقویت زیرساختهای روستایی در کردستان زمینه بازگشت جمعیت به ۱۹۶ روستای استان را مهیا کرده و مسئولان آن را نشانه اثرگذاری اقدامات عمرانی در روستاها میدانند.
خبرگزاری مهر؛ گروه استانها : روستاها به عنوان یکی از پایههای اصلی توسعه پایدار، در سالهای اخیر بیش از گذشته مورد توجه برنامهریزان و مدیران اجرایی قرار گرفتهاند؛ چرا که حفظ جمعیت در این مناطق علاوه بر رونق اقتصادی، نقش مهمی در پایداری اجتماعی و استفاده از ظرفیتهای بومی دارد.
در کردستان نیز با توجه به گستردگی مناطق روستایی و ظرفیتهای اقتصادی، فرهنگی و طبیعی این مناطق، اجرای طرحهای زیرساختی و توسعهای با هدف ارتقای کیفیت زندگی روستاییان دنبال شده است؛ برنامههایی که اکنون به گفته مسئولان، نشانههایی از بازگشت جمعیت به برخی روستاهای استان را به همراه داشته است.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کردستان در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به وقوع مهاجرت معکوس در ۱۹۶ روستای استان، اعلام کرده است که هدف از اجرای طرحهای توسعهای، تنها ایجاد زیرساختهای عمرانی نیست، بلکه فراهم کردن شرایطی برای افزایش رفاه، ماندگاری جمعیت و بازگشت روستاییان به زادگاههای خود است.
توسعه زیرساختها؛ محور بازگشت جمعیت به روستاها
کیومرث حبیبی با تأکید بر ضرورت توسعه و تقویت زیرساختهای روستایی، اظهار کرده است که برنامهریزیهای انجام شده در این حوزه با هدف ایجاد شرایط مناسبتر برای زندگی در روستاها دنبال میشود.
وی با اشاره به اینکه مهاجرت معکوس در ۱۹۶ روستای استان کردستان شکل گرفته است، این روند را نتیجه اجرای مجموعهای از طرحها، سیاستها و برنامهریزیهای مدیریتی در طول دو دهه گذشته دانست.
به گفته معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کردستان، بهبود شرایط زندگی در روستاها، توسعه امکانات زیربنایی و توجه به نیازهای واقعی ساکنان، از عوامل مؤثر در تغییر روند مهاجرتی و بازگشت بخشی از جمعیت به مناطق روستایی بوده است.
وی ابراز امیدواری کرده است که آمارهای سال ۱۴۰۵ و سالهای آینده نیز ادامه روند افزایشی مهاجرت معکوس در روستاهای استان را نشان دهد؛ موضوعی که میتواند بیانگر اثربخشی اقدامات انجام شده در حوزه توسعه روستایی باشد.
بازنگری طرحهای هادی برای آینده روستاهای کردستان
یکی از مهمترین برنامههای عمرانی در مناطق روستایی، بازنگری طرحهای هادی است؛ طرحهایی که نقش مهمی در ساماندهی کالبد روستاها، توسعه معابر، تعیین کاربریها و برنامهریزی برای آینده سکونتگاههای روستایی دارند.
حبیبی با اشاره به اجرای فرآیند بازنگری طرح هادی در ۱۳۹ روستای استان کردستان، عنوان کرده است که این اقدام با استفاده از اعتبارات ملی و استانی در حال انجام است.
بهبود شرایط زندگی در روستاها، توسعه امکانات زیربنایی و توجه به نیازهای واقعی ساکنان، از عوامل مؤثر در تغییر روند مهاجرتی و بازگشت بخشی از جمعیت به مناطق روستایی بوده است
وی افزود: بازنگری طرحهای هادی با هدف ترسیم چشمانداز توسعه روستایی و بر اساس اولویتهای اعلامی فرمانداران شهرستانهای استان دنبال میشود تا برنامههای توسعهای متناسب با شرایط هر منطقه تدوین شود.
معاون عمرانی استاندار کردستان تأکید کرده است که آینده روستاها باید بر اساس نیازها و مطالبات واقعی ساکنان تعریف شود و تصمیمگیریها در این حوزه باید به گونهای باشد که منافع مردم و حقوق عمومی در کنار الزامات مدیریتی و قانونی مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت توجه به نیازهای واقعی روستاییان
وی یادآور شد: توسعه روستاها تنها به ساخت جاده، اجرای طرحهای عمرانی یا افزایش امکانات محدود نمیشود؛ بلکه شناخت دقیق ظرفیتهای هر منطقه و توجه به سبک زندگی، نیازهای اقتصادی و اجتماعی ساکنان، بخش مهمی از فرآیند توسعه پایدار روستایی است.
در همین راستا، حبیبی معتقد است؛ بازنگری طرحهای هادی باید با نگاه آیندهنگر انجام شود تا ضمن پاسخگویی به نیازهای فعلی، زمینه رشد و توسعه روستاها در سالهای آینده نیز فراهم شود.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کردستان با تأکید بر رعایت الزامات فنی در بازنگری این طرحها، اظهار کرده است که مؤلفههایی مانند سلسلهمراتب حرکتی، عرض معابر، کاربری موجود اراضی، ضوابط ساختوساز و نیازهای آتی روستاها باید با دقت مورد بررسی قرار گیرد.
به گفته وی، توجه به این موارد میتواند از توسعه نامتوازن جلوگیری کرده و زمینه شکلگیری روستاهایی با ساختار مناسبتر و ظرفیت بالاتر برای پذیرش جمعیت را فراهم کند.
توسعه روستایی؛ مسیری برای تثبیت جمعیت
یکی از چالشهای مهم بسیاری از مناطق کشور در سالهای گذشته، کاهش جمعیت روستایی و افزایش مهاجرت به شهرها بوده است؛ مسئلهای که پیامدهایی همچون کاهش نیروی انسانی فعال، تضعیف ظرفیتهای تولیدی و تغییرات اجتماعی را به همراه داشته است.
در این میان، تجربه کردستان در ایجاد مهاجرت معکوس در بخشی از روستاها نشان میدهد که فراهم کردن زیرساختهای مناسب و افزایش کیفیت خدمات میتواند در تغییر مسیرهای مهاجرتی مؤثر باشد.
تقویت راههای ارتباطی، بهبود خدمات عمومی، توسعه فضاهای روستایی و توجه به ظرفیتهای اقتصادی محلی از جمله اقداماتی است که میتواند زمینه ماندگاری جمعیت و بازگشت افراد به مناطق روستایی را فراهم کند.
روند شکلگیری مهاجرت معکوس در ۱۹۶ روستای کردستان، بیانگر آن است که توسعه متوازن و توجه به مناطق کمتر برخوردار میتواند نقش مهمی در حفظ جمعیت و رونق دوباره روستاها داشته باشد.
با ادامه اجرای طرحهای زیرساختی و بازنگری اصولی طرحهای هادی، انتظار میرود روستاهای استان در سالهای آینده بیش از گذشته به عنوان کانونهای زندگی، تولید و توسعه مورد توجه قرار گیرند؛ مسیری که میتواند به تقویت اقتصاد محلی و افزایش پایداری اجتماعی در کردستان منجر شود.