عصر کرد - قروه- امام جمعه قروه گفت: حضور آگاهانه مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن تنها یک حرکت نمادین نیست، بلکه تجدید عهدی آگاهانه با آرمانهای انقلاب و جلوهای از مسئولیتپذیری اجتماعی ملت ایران است.
خبرگزاری مهر؛ گروه استانها : با فرارسیدن چهلوهفتمین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، راهپیمایی یومالله ۲۲ بهمن بار دیگر بهعنوان یکی از مهمترین عرصههای بروز هویت دینی، ملی و انقلابی ملت ایران در کانون توجه قرار گرفته است.
در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران با جنگ ترکیبی، فشارهای رسانهای و تلاشهای هدفمند دشمن برای تضعیف سرمایه اجتماعی مواجه است، تبیین ابعاد دینی، فرهنگی و اجتماعی این حضور مردمی، اهمیتی دوچندان یافته است.
در همین راستا، حجتالاسلام والمسلمین عابدین رستمی، امام جمعه شهرستان قروه و مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه کردستان، در گفتوگو با خبرگزاری مهر، به تشریح اهمیت راهپیمایی ۲۲ بهمن، نقش خطبههای نماز جمعه در آگاهیبخشی، پیام حضور نسل جوان، نسبت مشارکت اجتماعی و وحدت اسلامی و راهکارهای تقویت حضور مردم در این صحنه سرنوشتساز پرداخته است.
اهمیت راهپیمایی ۲۲ بهمن از نظر دینی و فرهنگی چگونه قابل توضیح است؟
در راستای پاسخ به این پرسش، میتوانیم از این فرصت استفاده کنیم و بگوییم که فرارسیدن سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و حماسه ماندگار ۲۲ بهمن، فرصتی است برای بازخوانی یک واقعه بزرگ تاریخی که به رهبری امام خمینی(ره)، معادلات فکری و سیاسی جهان معاصر را دگرگون ساخت.
امام راحل با اتکا به ایمان الهی، فقه پویا و اعتماد عمیق به مردم، شخصیتی تمدنساز از رهبری دینی را به جهان معرفی کرد؛ رهبریای که ثابت کرد ملت ایران ظلم را تحمل نمیکند، در برابر استبداد داخلی و سلطه خارجی میایستد و با تکیه بر ایمان و اراده جمعی، مسیر تحقق عدالت الهی و زمینهسازی حکومت عدل جهانی را دنبال میکند. ۲۲ بهمن، یادآور بعثتی نو در عصر معاصر است که دین را از حاشیه تاریخ به متن حیات اجتماعی بازگرداند.
از منظر دینی، راهپیمایی ۲۲ بهمن جلوهای عینی از «حضور آگاهانه امت» در صحنه دفاع از حق است. این حضور، صرف حرکت فیزیکی نیست؛ اعلام وفاداری به عهد الهی است. مردم با قدمهای خود، ایمان را تجدید میکنند، مسئولیت اجتماعی را معنا میبخشند و پیوند دیانت و سیاست را در قالب مردمسالاری دینی به نمایش میگذارند. در منطق دینی، سکوت در برابر ظلم معنا ندارد و ۲۲ بهمن مصداقی روشن از قیام جمعی در برابر نظام سلطه و بیعدالتی است.
از منظر فرهنگی، ۲۲ بهمن حافظ هویت ملی و اسلامی ملت ایران است. این روز، حافظه تاریخی جامعه را زنده نگه میدارد، روحیه استقلالطلبی را تقویت میکند و نسلهای جدید را با ریشههای عزت و ایستادگی این ملت آشنا میسازد. فرهنگ انقلاب، فرهنگی زنده و پویاست که با مشارکت مردمی استمرار مییابد و راهپیمایی ۲۲ بهمن یکی از مهمترین عرصههای بازتولید این فرهنگ در سطح ملی و جهانی است.
در این میان، نقش مردم جایگاهی بنیادین دارد، مردم ایران ستون فقرات انقلاب اسلامیاند؛ مردمی که در بزنگاههای حساس، با بصیرت وارد میدان میشوند، در بحرانها پشت سر ولایت فقیه و رهبری میایستند و با حضور منسجم خود، امنیت، اقتدار و مشروعیت نظام را تثبیت میکنند.
این حضور، گاه در قالب راهپیماییهای مناسبتی و گاه بهصورت حرکتهای خودجوش مردمی بروز مییابد و همواره نشان داده است که انقلاب اسلامی ریشه در دلهای مردم دارد و با اراده آنان تداوم مییابد، راهپیمایی ۲۲ بهمن، هم یک عبادت اجتماعی و هم یک کنش فرهنگی-سیاسی هوشمندانه است؛ عبادتی که ایمان را تقویت میکند و کنشی که هویت، انسجام و اقتدار ملی را به نمایش میگذارد، این حضور، پیام روشنی به دوست و دشمن میدهد: انقلاب اسلامی زنده است، مردم در صحنهاند و مسیر عدالتخواهی و استقلال با قوت ادامه دارد.
نقش خطبهها و سخنرانیهای امام جمعه در آگاهیبخشی مردم درباره ارزشهای انقلاب چیست؟
خطبهها و سخنرانیهای امام جمعه یکی از مؤثرترین بسترهای آگاهیبخشی دینی و انقلابی در جامعه اسلامی به شمار میآید و نقش محوری در تبیین ارزشهای انقلاب اسلامی ایفا میکند، امام جمعه با نگاه عالمانه و مبتنی بر معارف دینی، مفاهیم بنیادینی چون عدالتخواهی، استقلال، مردمباوری و ولایتمداری را در چارچوب نیازهای روز جامعه بازخوانی میکند، این تبیین مستمر سبب میشود انقلاب اسلامی در ذهن و زندگی مردم بهعنوان یک جریان زنده و پویا معنا پیدا کند و پیوند میان دین، انقلاب و زیست اجتماعی بهصورت روشن و قابل فهم شکل بگیرد.
نقش دوم خطبههای نماز جمعه، تقویت وحدت اجتماعی و ایجاد آرامش در فضای عمومی جامعه است، سخنان امام جمعه با تحلیل دقیق شرایط کشور و تبیین منصفانه تحولات داخلی و بینالمللی، جهتدهنده افکار عمومی میشود و از شکلگیری التهابهای اجتماعی، شایعهسازی و دوقطبیهای کاذب جلوگیری میکند، این تریبون در مقاطع حساس، نقش قطبنمای فکری را برای جامعه ایفا مینماید و مردم را به سمت همدلی، صبر آگاهانه و انسجام ملی سوق میدهد؛ امری که از سرمایههای راهبردی انقلاب اسلامی محسوب میشود.
سومین کارکرد اساسی خطبهها، یادآوری جایگاه مردم بهعنوان رکن اصلی انقلاب اسلامی است و امام جمعه با تبیین این حقیقت که انقلاب اسلامی با حضور و اراده مردم معنا یافته است، پیوند عمیق میان رهبری الهی و بدنه مردمی را برای جامعه بازگو میکند، این گفتمان، احساس مسئولیت اجتماعی را تقویت مینماید و مردم را بهعنوان صاحبان اصلی انقلاب در قبال حفظ و پیشرفت آن هوشیار میسازد، بهگونهای که مشارکت آگاهانه و فعال به یک وظیفه دینی و ملی تبدیل میشود.
چهارمین محور اثرگذار خطبهها، بازخوانی تجربه تاریخی حضور مردم در مقاطع سرنوشتساز انقلاب اسلامی است، امام جمعه با یادآوری نقش ملت ایران در پیروزی انقلاب، دفاع مقدس، عبور از فتنهها و صحنههای مهم اجتماعی و سیاسی، نشان میدهد هر زمان که مردم با بصیرت وارد میدان شدند، مسیر انقلاب تثبیت شد و دشمن عقب نشست. این تحلیل تاریخی، قدرت نرم انقلاب را احیا میکند، اعتماد عمومی را افزایش میدهد و آگاهی جمعی را نسبت به اهمیت حفظ پیوند مردم و نظام تقویت میسازد.
پنجمین کاربرد، به عنوان یکی از کارکردهای مهم خطبههای نماز جمعه مطرح بوده و شامل ارتقای بصیرت سیاسی و قدرت تحلیل اجتماعی مردم است، بدین صورت که امام جمعه با تبیین ریشهها، زمینهها و پیامدهای حوادث، سطح فهم عمومی را از تحولات فراتر از ظاهر رویدادها ارتقا میدهد. این رویکرد موجب میشود جامعه در مواجهه با جنگ شناختی و عملیات روانی دشمن، واکنش احساسی نداشته باشد و تصمیمهای خود را بر پایه تحلیل عقلانی و آگاهی جمعی سامان دهد.
محور ششم، صیانت از گفتمان اصیل انقلاب اسلامی در برابر تحریف و فرسایش مفهومی است. خطبهها بستری برای بازخوانی مفاهیم کلیدی انقلاب مانند آزادی، عدالت، استقلال و پیشرفت هستند و مانع تغییر معنا یا مصادره این مفاهیم توسط جریانهای انحرافی میشوند، امام جمعه با تبیین دقیق این واژهها در چارچوب اندیشه اسلامی و انقلابی، مرز میان گفتمان اصیل و روایتهای تحریفشده را روشن میسازد.
از دیگر آثار اثرگذار خطبهها (محور هفتم)، پیوند دادن اخلاق دینی با مسئولیت اجتماعی و انقلابی است. امام جمعه نشان میدهد که دینداری به عبادات فردی محدود نمیشود و در عرصههایی چون عدالتطلبی، خدمترسانی، امانتداری و دفاع از حقوق عمومی معنا پیدا میکند، این پیوند، جامعه را به سمت کنشگری مسئولانه، مطالبهگری اخلاقمحور و مشارکت فعال در حل مسائل اجتماعی هدایت میکند.
کارکرد مهم دیگر (محور هشتم)، تقویت امید اجتماعی و اعتماد به آینده انقلاب اسلامی است، خطبههای نماز جمعه با تبیین دستاوردها، ظرفیتها و افقهای پیشرو، نگاه جامعه را از مشکلات مقطعی به اهداف بلندمدت معطوف میسازد، این گفتمان امیدآفرین، روحیه پایداری و استقامت را در جامعه تقویت میکند و مانع غلبه یأس و ناامیدی بر فضای عمومی میشود.
در نهایت میتوان اینگونه گفت که خطبهها نقش مؤثری در کادرسازی فرهنگی و تربیت نیروهای مؤمن، آگاه و مسئولیتپذیر دارند. حضور مستمر مردم، بهویژه جوانان، در نماز جمعه و ارتباط فکری با گفتمان امام جمعه، زمینه شکلگیری نسلهایی متعهد و دارای هویت انقلابی را فراهم میکند، این فرآیند تدریجی، سرمایه انسانی انقلاب اسلامی را تقویت مینماید و استمرار گفتمان انقلاب را در سطوح مختلف جامعه تضمین میکند.
حضور نسل جوان در راهپیمایی چه پیام اخلاقی و تربیتی برای جامعه دارد؟
حضور نسل جوان در راهپیماییها، بهویژه در مناسبتهایی مانند ۲۲ بهمن (بخصوص همین چهارشنبه ۲۲ بهمن ۱۴۰۴)، حامل پیامهای عمیق اخلاقی و تربیتی برای جامعه است، این حضور نشان میدهد که ارزشهایی چون مسئولیتپذیری اجتماعی، تعهد به سرنوشت جمعی و احساس تعلق به هویت ملی و دینی، در نسل جدید زنده و فعال است، وقتی جوانان آگاهانه در صحنههای سرنوشتساز اجتماعی حاضر میشوند، جامعه پیام روشنی دریافت میکند مبنی بر اینکه اخلاق عمومی بر پایه بیتفاوتی شکل نمیگیرد، بلکه بر اساس مشارکت، احساس وظیفه و انتخاب آگاهانه معنا پیدا میکند.
از منظر تربیتی، حضور جوانان در راهپیماییها نوعی آموزش میدانی و عینی است. نسل جوان در این فضا، مفاهیمی مانند ایستادگی، همبستگی اجتماعی، احترام به آرمانها و پایبندی به ارزشها را بهصورت عملی تجربه میکند، این تجربه جمعی، هویتساز است و به جوانان میآموزد که نقش آنان در جامعه نقشی حاشیهای نیست، بلکه جایگاهی اثرگذار در شکلدهی به آینده کشور دارد، چنین حضوری، فرآیند انتقال ارزشها از نسلهای پیشین به نسل جدید را به شکلی طبیعی و اقناعی تکمیل میکند.
در بعد اخلاق اجتماعی، حضور نسل جوان حامل پیام امید و اعتماد به آینده است. جامعهای که جوانان آن در صحنههای ملی و انقلابی حضور فعال دارند، جامعهای زنده و پویا تلقی میشود که توان عبور از چالشها را دارد و این حضور، فضای عمومی را از یأس و انفعال دور میکند و روحیه مسئولیتخواهی و مطالبهگری اخلاقمحور را تقویت میسازد؛ مطالبهای که به دنبال اصلاح، پیشرفت و تحقق عدالت در چارچوب ارزشهای انقلاب اسلامی است.
در نهایت میتوان اینگونه گفت که حضور نسل جوان در راهپیماییها، پیام روشنی به جامعه و نخبگان منتقل میکند؛ جوان امروز، وارث منفعل تاریخ نیست، بلکه بازیگر آگاه عرصه آینده است, این پیام، مسئولیت نهادهای فرهنگی، آموزشی و مدیریتی را دوچندان میسازد تا با اعتماد به جوانان، زمینه شکوفایی استعدادها، تقویت هویت انقلابی و تربیت نسل مسئول و متعهد را فراهم آورند؛ نسلی که میتواند استمرار اخلاق، معنویت و پیشرفت را در جامعه تضمین کند.
چگونه میتوان با تبیین آموزههای دینی، مشارکت مردم در راهپیمایی را افزایش داد؟
برای افزایش مشارکت مردم در راهپیماییها از طریق تبیین آموزههای دینی، باید یک مسیر گامبهگام، عمیق و اقناعی طراحی شود که هم عقلانیت دینی را تقویت کند و هم انگیزه درونی افراد را فعال سازد. این مسیر در اینجا در پنج قدم و گامهای پنجگانه شرح داده شده است:
گام نخست، تبیین صحیح جایگاه حضور اجتماعی در منطق دین است، آموزههای اسلامی، دینداری را به عبادات فردی محدود نمیکنند، بلکه حضور مسئولانه در صحنههای اجتماعی را بخشی از ایمان و تعهد الهی معرفی مینمایند و زمانی که حضور در راهپیمایی بهعنوان کنش آگاهانه در دفاع از حق، عدالت و کرامت انسانی معنا شود، مشارکت از سطح واکنش مقطعی به سطح انتخاب آگاهانه ارتقا پیدا میکند.
گام دوم، پیوند دادن راهپیمایی با مفهوم تکلیف اجتماعی و مسئولیت جمعی است. در معارف دینی، انسان مؤمن در برابر سرنوشت جامعه بیتفاوت باقی نمیماند و در برابر ظلم، تحریف و تهدید ارزشها واکنش مسئولانه نشان میدهد و تبیین این اصل که مشارکت اجتماعی امتداد مسئولیت اخلاقی انسان مؤمن است، انگیزهای پایدار ایجاد میکند و حضور مردم را به یک وظیفه آگاهانه و معنادار تبدیل میسازد.
گام سوم، بازنمایی راهپیمایی بهعنوان جلوهای از وحدت ایمانی و همبستگی اجتماعی است. آموزههای دینی بر انسجام امت، همدلی اجتماعی و تقویت پیوندهای ایمانی تأکید دارند، زمانی که راهپیمایی بهعنوان عرصه تجلی این وحدت معرفی شود، افراد احساس میکنند حضور آنان بخشی از یک حرکت بزرگ و معنادار است که هویت جمعی را تقویت میکند و سرمایه اجتماعی جامعه اسلامی را افزایش میدهد.
گام چهارم، تقویت پیوند عاطفی میان آموزههای دینی و تجربه زیسته مردم است و بیان آموزهها زمانی اثرگذار میشود که با مسائل واقعی زندگی مردم، دغدغههای اجتماعی و امید به آینده پیوند بخورد، وقتی مردم درک کنند حضور آنان در راهپیمایی، پاسداری از امنیت، استقلال، عزت ملی و آرامش اجتماعی را تقویت میکند، مشارکت از سطح توصیه بیرونی به سطح باور درونی منتقل میشود.
گام پنجم، تبیین آثار تربیتی و تمدنی مشارکت اجتماعی در نگاه دینی است. آموزههای اسلام مشارکت آگاهانه را زمینهساز رشد اخلاقی، تقویت روحیه مسئولیتپذیری و تربیت نسل متعهد معرفی میکنند، ارائه این نگاه تمدنی، راهپیمایی را به یک اقدام کوتاهمدت محدود نمیسازد و آن را به بخشی از فرآیند ساخت جامعه ایمانی و آیندهساز تبدیل میکند، در چنین چارچوبی، مشارکت مردم افزایش مییابد، زیرا افراد خود را سهیم در یک مسیر الهی، عقلانی و اثرگذار میبینند.
به نظر شما ارتباط میان حضور مردم در راهپیمایی و تقویت وحدت اسلامی در جامعه چگونه است؟
به اعتقاد من، حضور مردم در راهپیماییها یکی از روشنترین جلوههای عینی وحدت اسلامی در جامعه است؛ زیرا این حضور، اقشار، سلایق و خاستگاههای فکری گوناگون را در ذیل یک هدف مشترک گرد هم میآورد و هویت جمعی امت اسلامی را تقویت میکند.
وقتی مردم با انگیزه دینی و آگاهی اجتماعی در یک صحنه مشترک حاضر میشوند، مرزهای اختلافساز کمرنگ میشود و مشترکات ایمانی، انقلابی و ملی برجسته میگردد. این همافزایی اجتماعی، پایههای انسجام را مستحکم میسازد و وحدت را از سطح شعار به سطح رفتار جمعی ارتقا میدهد.
از منظر دینی و فقه اجتماعی، وحدت اسلامی زمانی پایدار میشود که در میدان عمل تجربه گردد، راهپیماییها بستری فراهم میکنند تا اصل امت واحده بهصورت ملموس تحقق یابد، مشارکت مردم در این عرصه، روح تعاون، همدلی و مسئولیت مشترک را فعال میسازد و نشان میدهد که جامعه اسلامی توانایی همصدایی در برابر تهدیدهای مشترک را دارد، این تجربه جمعی، اعتماد متقابل را افزایش میدهد و پیوندهای اجتماعی را عمق میبخشد.
از نگاه اجتماعی و دانشگاهی، حضور مردم در راهپیماییها سرمایه اجتماعی تولید میکند و سرمایه اجتماعی، زیربنای وحدت پایدار در هر جامعهای است، هنگامی که مردم یکدیگر را در صحنههای ملی و دینی در کنار خود میبینند، احساس تعلق اجتماعی تقویت میشود و گسلهای مصنوعی که دشمنان بر آن سرمایهگذاری میکنند، تضعیف میگردد که این فرآیند، انسجام درونی جامعه را افزایش میدهد و ظرفیت حل مسائل جمعی را ارتقا میبخشد.
در بُعد سیاسی و راهبردی، حضور مردم پیام روشنی به جریانهای تفرقهافکن منتقل میکند و جامعهای که مردم آن در لحظات حساس با هم دیده میشوند، قدرت بازدارندگی نرم بالاتری دارد و کمتر در معرض شکافهای هویتی قرار میگیرد، این حضور، وحدت اسلامی را به یک عنصر فعال در امنیت ملی تبدیل میکند و نشان میدهد که انسجام اجتماعی، پشتوانه اصلی استقلال و اقتدار کشور است.
در نهایت، راهپیماییها کارکردی تربیتی و آیندهساز در تقویت وحدت اسلامی دارند، نسل جوان در این فضا، همزیستی مؤمنانه، احترام متقابل و اولویت منافع جمعی را بهصورت عملی میآموزد. این انتقال تجربی، وحدت را از یک مفهوم انتزاعی به یک سبک زندگی اجتماعی تبدیل میکند و زمینه شکلگیری جامعهای همدل، آگاه و مقاوم را در مسیر تحقق اهداف بلند اسلامی فراهم میسازد.
برای دعوت مردم به شرکت در راهپیمایی ۲۲ بهمن چه پیامی دارید؟
پیام من به مردم فهیم کشورم به خصوص مردم شریف کردستان این است که حضور در راهپیمایی ۲۲ بهمن، تجلی آگاهی، وفاداری و مسئولیتپذیری اجتماعی است و هر گامی که در این مسیر برداشته میشود، نشانهای از دفاع آگاهانه از استقلال، عزت و هویت اسلامی–ایرانی ماست، این حضور، پیوند عمیق مردم با انقلاب اسلامی را به نمایش میگذارد و نشان میدهد ملت ایران با وجود تفاوتهای فرهنگی و قومی، در اصول اساسی و سرنوشت مشترک خود همصدا و همدل است.
راهپیمایی ۲۲ بهمن فرصتی است تا مردم بار دیگر نقش تاریخی خود را در حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی ایفا کنند. حضور در این صحنه، مشارکت فعال در تعیین مسیر آینده کشور را معنا میبخشد و پیام روشنی از انسجام ملی و اقتدار مردمی به جهان مخابره میکند، چنین حضوری، سرمایه اجتماعی را تقویت مینماید و اعتماد عمومی به توان ملت برای عبور از چالشها را افزایش میدهد.
از منظر دینی و اخلاقی، شرکت در این راهپیمایی یادآور مسئولیت اجتماعی مؤمنان در قبال سرنوشت جامعه است، این حضور، ارزشهایی چون عدالتخواهی، حمایت از حق و ایستادگی در برابر فشارهای بیرونی را زنده نگه میدارد و فضای عمومی جامعه را به سمت همدلی، آرامش و امید هدایت میکند، راهپیمایی ۲۲ بهمن، عرصهای برای تجدید عهد با آرمانهایی است که امنیت، پیشرفت و کرامت انسانی را تضمین میسازد.
در نهایت، از نخبگان، دانشگاهیان، طلاب و بهویژه نسل جوان دعوت میکنم با حضور آگاهانه و پرنشاط خود، این روز بزرگ را به نمایش وحدت، بصیرت و آیندهسازی تبدیل کنند، مشارکت شما، پیام روشنی به دوست و دشمن میدهد که انقلاب اسلامی زنده است، مردم در صحنهاند و مسیر پیشرفت، استقلال و معنویت با اراده جمعی ملت ایران ادامه دارد.