عصر کرد - ایرنا / رئیس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان از شناسایی و اولویت‌بندی چهار منطقه بحرانی فرسایش بادی در این استان خبر داد و اعلام کرد که تالاب بین‌المللی هامون در صدر کانون‌های تولید گردوغبار قرار دارد.
علی بازند با اشاره به اینکه فاز شناسایی کانون‌ها تدقیق شده و اکنون مرحله اقدام و مهار فرسایش در دستور کار است، اظهار کرد: افت شدید تراز آبی (هیدرولوژیک) و تداوم خشکسالی‌های متوالی، فرصت توقف در مرحله شناخت را سلب کرده است.
وی افزود: از این رو، استقرار فوری پروژه‌های اجرایی متناسب با نوع برداشت ذرات و رژیم بادی در چهار زون عملیاتی استان پیگیری می‌شود؛ در منطقه سیستان (بستر هامون، نیاتک و قرقری) که کانون اصلی تولید ذرات ریزدانه (PM۱۰ و PM۲.۵) با سرعت اصطکاکی ناشی از طوفان‌های ۱۲۰ روزه است، تمرکز عملیات بر استقرار فوری بادشکن‌های غیرزنده (چپری، سرشاخه و دیوار گلی) جهت تقلیل سرعت باد زیر آستانه فرسایش، اجرای مالچ‌های زیست‌سازگار و پروژه‌های ترکیبی پخش سیلاب قرار دارد.
رئیس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان در ادامه تشریح زون‌های دیگر گفت: در منطقه جنوب و نوار ساحلی (دشتیاری، زرآباد و حاشیه مکران)، تمرکز بر تثبیت مکانیکی تپه‌های ماسه‌ای فعال و نهال‌کاری گونه‌های دیرزیست جهت صیانت از راه‌های ترانزیتی، اراضی زراعی و زیرساخت‌های بنادر چابهار و کنارک است. همچنین در منطقه غرب استان (تالاب جازموریان)، پیاده‌سازی مدیریت جامع حوضه آبخیز و سامانه‌های ذخیره نزولات جوی (کنتورفارو و هلالی‌های آبگیر) همراه با مدیریت سخت‌گیرانه قرق برای مهار کانون‌های جدید رسوب‌زایی در دستور کار قرار دارد و در منطقه محور ارتباطی زاهدان - نصرت‌آباد نیز اجرای عملیات تلفیقی کنترل فرسایش آبی-بادی جهت ایمن‌سازی دالان ریلی و شریان‌های حمل‌ونقل جاده‌ای شرق کشور دنبال می‌شود.
وی با اشاره به تغییر رویکرد اداره‌کل از پیمانکاری مقطعی به سمت طرح‌های پایدار جامعه‌محور (CBRM) تأکید کرد: اجرای عملیات نهال‌کاری با گونه‌های شاخص (تاغ، کهور، لگجی، استبرق، اسکنبیل و گز) و احداث بادشکن زمانی ماندگار خواهد بود که زنجیره معیشت بومیان مجاور کانون‌ها با این طرح‌ها پیوند بخورد.
بازند افزود: با استفاده از ظرفیت تسهیلات اشتغال خرد و واگذاری امور قرق و مراقبت به بهره‌برداران محلی، هزینه‌های جاری نگهداری به حداقل رسیده و پایداری سازه‌ها تضمین می‌شود.
رئیس اداره امور بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان تصریح کرد: نقشه‌های فنی و طرح‌های اجرایی تمامی زون‌ها تدوین شده؛ مهار قطعی کانون بحرانی هامون و جلوگیری از مهاجرت‌های اقلیمی در شرق کشور، مستلزم تأمین اعتبارات نقدی و پایدار در جداول بودجه ملی و همگرایی دستگاه‌های اجرایی است.
سیستان و بلوچستان با قرارگیری در پهنه خشک و نیمه‌خشک خاورمیانه، در دهه‌های اخیر بیشترین تکانه‌های ناشی از خشکسالی هیدرولوژیک و تغییرات اقلیمی را در کشور تجربه کرده؛ پدیده‌ای که خشکیدن تدریجی بستر تالاب‌های بین‌المللی هامون و جازموریان، تشدید طوفان‌های موسوم به ۱۲۰ روزه و تبدیل صدها هزار هکتار از اراضی کشاورزی و مراتع به کانون‌های فعال فرسایش بادی را به همراه داشته است.
تشدید این بحران‌ها طی سال‌های اخیر افزون بر پیامدهای سنگین بهداشتی و تنفسی برای ساکنان و شکل‌گیری موج‌های مهاجرت اقلیمی، مستقیم زیرساخت‌های کلان توسعه‌ای جنوب شرق کشور شامل خطوط ریلی، کریدورهای بین‌المللی ترانزیت، پایانه‌های مرزی و تأسیسات تجاری و بندری سواحل مکران را با خطر انسداد و فرسایش روبرو ساخته؛ واقعیتی که مهار کانون‌های بیابانی و تثبیت شن‌های روان را از یک اقدام تنها منابع‌طبیعی و اکولوژیک، به مسئله‌ای راهبردی در حوزه «امنیت پایدار زیستی و اقتصادی» استان ارتقا داده است.