عصر کرد - کرمانشاه- زلزلههای ۵.۷ و ۵.۲ ریشتری کوزران بدون خسارت جدی پایان یافت تا ارزش حیاتبخش مقاومسازی بافتهای فرسوده در برابر قهر طبیعت بیش از پیش به اثبات برسد.
خبرگزاری مهر - گروه استانها: روز گذشته، زمین بار دیگر در غرب کشور به لرزه درآمد و دو زمینلرزه متوالی با قدرتهای ۵.۷ و ۵.۲ ریشتر، منطقه کوزران در شهرستان کرمانشاه را به کانون توجهات تبدیل کرد. شدت این لرزشها به حدی بود که امواج آن فراتر از مرزهای استان رفت و در استانهای همجوار از جمله همدان، کردستان، ایلام و لرستان نیز به وضوح احساس شد. با توجه به قدرت بالای این دو زلزله و قرارگیری مرکز لرزشها در مناطق روستایی، انتظار میرفت سناریوی تلخ تخریب گسترده منازل مسکونی و خسارات جانی بار دیگر تکرار شود؛ اما آنچه در میدان عمل رخ داد، موجی از شگفتی و امیدواری را به همراه داشت.
بر اساس گزارشهای رسمی، علیرغم شدت بالای لرزش، خسارت قابلتوجه و تخریب سازهای در منطقه به ثبت نرسید. تنها پیامد جانی این حادثه، ۱۰ مصدومیت جزئی بود که بیشتر آنها نه بر اثر آوار، بلکه ناشی از اضطراب و شتابزدگی در حین فرار رخ داده بود. در بخش خسارات مالی نیز، آسیبها صرفاً به ترکهای سطحی در بخش نازککاری برخی ساختمانها محدود ماند.
راز این پایداری شگفتانگیز را باید در درسآموزی از تجربیات گذشته جستجو کرد. پس از زلزله ویرانگر سرپلذهاب در سال ۹۶، نهضت مقاومسازی سازهها، بهویژه در بخش روستایی کوزران، با جدیت دنبال شد. این اتفاق اثبات کرد که چگونه یک اقدام پیشگیرانه و مهندسیشده میتواند همچون سپری محکم، جلوی یک فاجعه تمامعیار را بگیرد و ضرورت تسریع در روند مقاومسازی بافتهای فرسوده را به عنوان یک اولویت حیاتی گوشزد کند.
معجزه مهندسی در برابر قهر طبیعت
حسین آزادپناه، مهندس عمران در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تأثیر مستقیم و مشهود مقاومسازی سازهها در برابر زلزله در حوادث اخیر کاملاً به اثبات رسیده است. در زلزلههایی با قدرت متوسط، دقیقاً همین میزان مقاومسازی است که مرز بین سلامت سازه و تخریب آن را تعیین میکند. هرچه مقوله مقاومسازی سازهها جدیتر گرفته شود، قطعاً میزان خسارات جانی و مالی به حداقل ممکن کاهش مییابد.
وی با تأکید بر زلزلهخیز بودن منطقه افزود: استان کرمانشاه به دلیل قرارگیری بر روی گسلهای فعال، یکی از زلزلهخیزترین استانهای کشور است و همین امر ایجاب میکند که مسئله مقاومسازی جدی گرفته شود. متأسفانه در برخی نقاط استان، بهویژه در بعضی روستاهای کمتر برخوردار، اصول مقاومسازی سازهها خصوصاً در بخش مسکونی به درستی رعایت نشده است. لذا ضروری است پیش از وقوع هرگونه بحران که ممکن است حتی با یک زلزله ضعیف نیز رخ دهد، فرهنگسازی گستردهای در این خصوص صورت گیرد و اقدامات عملی با سرعت بیشتری به مرحله اجرا برسد.
روایت یک نجاتیافته؛ تفاوت ویرانی ۹۶ با آرامش امروز
تیمور شکری، از ساکنان روستاهای بخش کوزران نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، تجربه خود را اینگونه بیان کرد: من به همراه خانوادهام از ابتدا در منطقه کوزران سکونت داشتهایم. در زلزله مهیب سال ۹۶ که مرکز آن در سرپلذهاب بود، با وجود فاصله زیاد روستای ما تا کانون زلزله، خسارتهای بسیار سنگینی به منازل مسکونی ما وارد شد. پس از آن حادثه تلخ، تصمیم گرفتیم با استفاده از تسهیلات مقاومسازی و نوسازی، خانه روستایی خود را به طور کامل بازسازی کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در زلزله روز گذشته، با اینکه لرزشها را بسیار شدید حس کردیم، اما به لطف همان مقاومسازیهای انجامشده، هیچگونه خسارت جدی ندیدیم. تنها آسیب وارد شده، در حد ترکهای بسیار جزئی در برخی اتاقها بود که این وضعیت، اصلاً با خسارات گسترده سال ۹۶ که مرکز زلزله خیلی با ما فاصله داشت، قابل مقایسه نیست.
مقاومسازی ۷۶ درصدی مسکن روستایی مانع خسارت زلزله کوزران شد
شمساله خدادادیان، مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان کرمانشاه، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وقوع زمینلرزه ۵.۷ ریشتری در بخش کوزران، این حادثه را آزمونی عملی برای ارزیابی اثربخشی برنامههای مقاومسازی واحدهای مسکونی روستایی دانست و اظهار کرد: نتایج ارزیابیهای انجام شده نشان داد سرمایهگذاری چند سال گذشته در حوزه نوسازی و مقاومسازی مسکن روستایی توانسته از بروز خسارات سنگین و تخریب واحدهای مسکونی جلوگیری کند.
وی با بیان اینکه استان کرمانشاه طی سالهای اخیر از استانهای پیشرو در اجرای طرح مقاومسازی مسکن روستایی بوده است، افزود: از مجموع ۱۱۸ هزار و ۷۰۰ واحد مسکن روستایی موجود در استان، تاکنون حدود ۹۰ هزار واحد مقاومسازی شده که معادل بیش از ۷۶ درصد کل واحدهای روستایی است و این میزان استان کرمانشاه را در زمره استانهای دارای عملکرد مطلوب در این حوزه قرار داده است.
نقش بازسازی پس از زلزله ۱۳۹۶ در ارتقای ایمنی روستاها
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان کرمانشاه با اشاره به تجربه بازسازی مناطق زلزلهزده استان پس از زلزله سال ۱۳۹۶، تصریح کرد: بخش قابل توجهی از موفقیت امروز استان در مدیریت پیامدهای زلزله، حاصل اجرای گسترده پروژههای بازسازی و نوسازی پس از آن حادثه است.
خدادادیان ادامه داد: در بخش کوزران به تنهایی بیش از یکهزار و ۵۰۰ واحد مسکونی با استفاده از اعتبارات بازسازی ناشی از زلزله نوسازی و مقاومسازی شد؛ اقدامی که در مدت زمانی کوتاه به اجرا درآمد و موجب ارتقای قابل توجه ایمنی ساختمانهای این منطقه شد.
وی افزود: امروز بیش از ۸۰ درصد واحدهای مسکونی بخش کوزران مقاومسازی شدهاند و همین موضوع سبب شد با وجود وقوع زمینلرزهای با بزرگی ۵.۷ ریشتر، هیچگونه خسارت سازهای در این منطقه گزارش نشود.
زلزله کوزران؛ آزمونی موفق برای طرح مقاومسازی
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان کرمانشاه با بیان اینکه بزرگی این زمینلرزه از نظر فنی قابل توجه بود، گفت: پس از وقوع زلزله، نگرانیهای فراوانی در سطح کشور نسبت به احتمال خسارات گسترده وجود داشت و حتی از سوی دستگاههای مختلف برای اعزام نیروهای ارزیاب و امدادی اعلام آمادگی شد.
وی خاطرنشان کرد: با وجود شدت زمینلرزه، ارزیابیهای میدانی نشان داد خسارات ایجاد شده تنها به ترکهای جزئی در برخی نازککاریها و واحدهای فرسوده محدود بوده و هیچ موردی از تخریب سازهای یا فرو ریختن واحدهای مسکونی گزارش نشده است.
خدادادیان تأکید کرد: اگر چنین زمینلرزهای در مناطقی با درصد پایین مقاومسازی رخ میداد، به طور طبیعی احتمال وقوع خسارات گسترده و تخریب دهها یا حتی صدها واحد مسکونی وجود داشت، اما مقاومسازی اصولی ساختمانها موجب شد این حادثه بدون خسارت سازهای پشت سر گذاشته شود.
استمرار مقاومسازی؛ مهمترین راهبرد کاهش خسارات
وی مقاومسازی مسکن روستایی را یکی از مؤثرترین اقدامات در کاهش مخاطرات طبیعی عنوان کرد و گفت: تجربه زلزله کوزران به روشنی نشان داد رعایت اصول فنی در ساختوساز و استفاده از تسهیلات بنیاد مسکن میتواند امنیت جانی و مالی ساکنان روستاها را به شکل محسوسی افزایش دهد.
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان کرمانشاه افزود: اجرای این طرح صرفاً محدود به روستاها نیست و شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت نیز از تسهیلات بنیاد مسکن برای احداث واحدهای اصولی و مقاوم بهرهمند میشوند که آثار مثبت آن در حوادث طبیعی کاملاً مشهود است.
ضرورت افزایش مشارکت در مناطق با مقاومسازی پایین
خدادادیان با اشاره به تفاوت میزان مقاومسازی در بخشهای مختلف استان اظهار کرد: اگرچه در مناطقی مانند کوزران استقبال مردم از نوسازی و مقاومسازی بسیار مناسب بوده، اما در برخی مناطق از جمله بخش فیروزآباد همچنان تعداد قابل توجهی از واحدهای غیرمقاوم وجود دارد.
وی عوامل اقتصادی و معیشتی را از مهمترین دلایل پایین بودن استقبال از نوسازی در این مناطق برشمرد و گفت: لازم است علاوه بر استمرار حمایتهای مالی و اعتباری تقویت شود تا خانوارها بتوانند با سهولت بیشتری نسبت به مقاومسازی واحدهای مسکونی خود اقدام کنند.
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان کرمانشاه تأکید کرد: توسعه مقاومسازی مسکن روستایی باید همچنان به عنوان یکی از اولویتهای اصلی مدیریت بحران و توسعه روستایی دنبال شود، زیرا تجربه زلزله اخیر کوزران ثابت کرد هر میزان سرمایهگذاری در این حوزه، به طور مستقیم در کاهش خسارات و حفظ جان و مال مردم نقشآفرین خواهد بود.
زلزله کوزران با تمام دلهرههایش، پیام روشنی به همراه داشت که ایمنی محصول شانس نیست، بلکه ثمره تدبیر و مهندسی است و پایداری این خانهها نویدبخش آیندهای امنتر برای روستانشینان غرب کشور است؛ اما تحقق کامل این رؤیای شیرین و آرامشبخش، نیازمند یک عزم ملی و مطالبهای مشخص است تا با تخصیص تسهیلات ارزانقیمتتر، افزایش سقف وامهای بلاعوض و تسهیل بوروکراسی اداری بانکی، هیچ خانه خشتی و فرسودهای در مناطق محروم و زلزلهخیز استان باقی نماند و چرخه نوسازی پیش از وقوع بحران بعدی در سراسر کرمانشاه تکمیل گردد.